Niet duidelijk was, welke juridische status dit Protocol had. Gebruikers zagen het als een breekijzer om garanties op een minimaal wenselijk voorzieningenniveau af te kunnen dwingen. Daarom pleiten zij voor vastlegging van de Protocol-afspraken in een Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB), waarmee rechten afdwingbaar worden. Deze mogelijkheid werd door de politiek destijds ook uitdrukkelijk als stok achter de deur gehouden.
Gemeenten keken vooral naar de negatieve effecten die uitvoering van het Protocol zou hebben op de kostenbeheersing binnen de WVG. Omdat het voorzieningenniveau hoger ligt brengt dat immers extra kosten met zich mee. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) verzet zich dan ook tegen een AMvB en ziet het stuk liever als "advies" aan haar leden.

In verschillende rechtzaken waarin dit Protocol een rol speelde is inmiddels de broodnodige duidelijkheid gekomen over de juridische status van het stuk. Zoals te verwachten viel, in het nadeel van de gebruiker.
Op 19-11-2003 bepaalde de Centrale Raad van Beroep (CRvB) in een zaak tegen de gemeente Emmen dat het Protocol moet worden gezien als een "convenant tussen het ministerie van SZW en een aantal belangengroeperingen, waarin de politieke intentie is neergelegd om gemeenten ertoe te bewegen bestaande prioriteiten in een andere richting om te buigen". (WVG Journaal jan. 2004)

De CRvB heeft daarbij de volgende overwegingen betrokken:

1. Omdat de bij het Protocol betrokken partijen geen regelende bevoegdheden hadden, is er geen sprake van algemeen (voor de rechtbank) verbindende voorschriften.
2. Omdat twee ondertekenaars (Minister en VNG) de inhoud niet wettelijk vast wilden leggen in een AMvB, vat de rechter het protocol op als advies en niet als beleidsregels. Hiervoor is een meer principiële, politieke discussie vereist. Zo'n discussie valt buiten de bevoegdheid van de rechter.
3. De inhoud van het Protocol (en van WVG en AWBZ) worden op dit moment in de politiek alweer ter discussie gesteld.
4. De inhoud van het Protocol is niet overal concreet ingevuld (tbv. de rechtspraak) en soms tegenstrijdig. (keuzevrijheid cliënt tov. "goedkoopst adequaat").
5. De inhoud van het Protocol breekt met eerdere jurisprudentie. Een dergelijke ommezwaai is voor de rechter alleen mogelijk als daar principiële wetgeving aan ten gronde ligt, wat hier niet het geval is (zie pt. 2).

Samenvattend mag dan ook gesteld worden dat de vrees van gehandicaptenorganisaties geheel bewaarheid is gebleken. Het hele Protocol blijkt niet meer dan een doekje voor het bloeden. Er is juridisch gezien geen enkel recht aan de ontlenen.
Voeg daarbij dat er in de politiek plannen circuleren om het verstrekkingenniveau van de WVG verder in te perken. Samen met de wens om (een deel van) de AWBZ-verstrekkingen bij de gemeenten onder te brengen, maakt dit de toekomst er voor de gehandicapten niet zonniger op.

Korte samenvatting van de inhoud van het Protocol.

Het protocol bevat, ondanks het bovengestelde, toch een aantal behartigenswaardige punten. In een aantal gemeenten worden deze ook wel ter harte genomen. Daarom volgt hieronder een korte samenvatting van de inhoud.

Voorzieningen.

De gemeente moet rekening houden met uw persoonlijke voorkeuren en omstandigheden. Ook wordt gekeken naar groei, extra slijtage vanwege de handicap en progressie van de aandoening. Tot de voorziening behoren ook het onderhoud en reparaties én - als het nodig is - het leren omgaan met de voorziening. Als meerdere oplossingen voldoen, mag er voor de goedkoopste worden gekozen. Is het prijsverschil klein, dan wordt uw wens gerespecteerd. Kiest u voor een duurdere voorziening dan kan de gemeente u financieel tegemoetkomen.
De gemeente kan een voorziening niet enkel en alleen afwijzen onder het mom van 'algemeen gebruikelijk'. Zij moet zich afvragen of mensen zonder een beperking een dergelijke voorziening zouden aanschaffen. Als dit niet het geval is, dan moet de gemeente de voorziening verstrekken. Daarbij gaat het om mensen die in een vergelijkbare situatie als u leven.

Wonen.

Als u belemmeringen ondervindt in een woning, dan moet de gemeente voorzieningen treffen om die weg te nemen óf zoveel mogelijk te verminderen. U moet uw kinderen kunnen verzorgen, het huishouden kunnen doen en kunnen ontspannen, leren en werken. Als u toch moet verhuizen (want het 'primaat' van verhuizen staat nog steeds overeind) dan kunt u een tegemoetkoming krijgen voor verhuis- en herinrichtingskosten. Als u voor een woningaanpassing tijdelijk moet verhuizen, worden die kosten vergoed. Verhuizen mag niet ten koste gaan van (mantel)zorg en sociale omstandigheden.
Bij de beoordeling van de mogelijkheid om ergens zelfstandig te kunnen wonen, moet de gemeente letten op de veiligheid, toegankelijkheid en herkenbaarheid. Scherpte en zwakte van licht voor mensen met een visuele beperkingen wordt hierin ook meegenomen. Als het nodig is, wordt er een tillift verstrekt.
De gemeente moet een overzicht maken van de aangepaste woningen die (binnenkort) te huur zijn. Dit komt op internet en moet voor iedereen toegankelijk zijn.

Vervoer.

U heeft recht op individueel vervoer, collectief vervoer of een combinatie van deze. Een keuze voor collectief vervoer is zeker geen automatisme meer. U moet uw boodschappen kunnen doen, uw sociale contacten onderhouden, recreëren en vrijwilligerswerk doen. Om al deze activiteiten te kunnen doen, heeft u verschillende vormen van vervoer nodig. De gemeente moet deze verstrekken.
Met het collectief vervoer kan onbeperkt worden gereisd binnen een straal van vijf zones vanaf uw huisadres tegen het tarief van de strippenkaart. De collectieve voorzieningen moeten aansluiten op toegankelijke NS-stations. Gemeenten maken afspraken met vervoerders. Die moeten op een afgesproken tijdstip op de plaats van bestemming arriveren. Bijvoorbeeld bij een theatervoorstelling, een uitvaart, of een veerdienst.

Rolstoelen.

Mensen kunnen - meer nog dan bij andere voorzieningen - zelf kiezen voor de meest geschikte rolstoel, uitvoering en leverancier. Bij de verstrekking horen ook de kosten voor onderhoud en reparatie. Ook kunnen accessoires of meerdere rolstoelen hierbij horen.

Regeling financiële tegemoetkomingen en eigen bijdragen.

Elke gemeente is vrij om een eigen bijdrage te vragen. De hoogte van die bijdrage staat niet vast. Wel kunnen gemeenten inkomensgrenzen stellen. Boven een bepaalde grens komt u niet meer in aanmerking voor een financiële tegemoetkoming of voorzieningen in natura. Gemeenten mogen geen inkomensgrenzen stellen bij woonvoorzieningen of voorzieningen die specifiek op de handicap zijn gericht. Naar de werking van de Regeling financiële tegemoetkomingen en eigen bijdragen WVG wordt verder onderzoek gedaan: wanneer wordt er een bijdrage gevraagd en hoe hoog is dat bedrag?

Toetsingkader.

In het toetsingskader, dat in het protocol is opgenomen, staat dat een voorziening "doeltreffend, doelmatig en afgestemd op de specifieke situatie van de gebruiker" moet zijn. Dat is het geval wanneer:

• de voorziening de belemmering opheft, of als dat onmogelijk is, de belemmering vermindert zodat u volwaardig in de maatschappij kunt participeren.
• de voorziening gericht is op u en uw specifieke situatie ( zoals uw gezin, vrijwilligerswerk, sociale contacten).
• de voorziening uitgaat van diversiteit van de vervoersbehoefte (ook bij winkelen en recreatieve activiteiten).
• de voorziening normaal gebruik van de woning mogelijk maakt (ook ontspannen en werken).
• de voorziening een zo min mogelijke belasting is voor (mantel) zorg.

Wilt u de volledige tekst van het Protocol lezen?
Klik dan hier: Tekst Protocol.

^{Deze tekst over het WVG-protocol is gebaseerd op informatie afkomstig van de CG-Raad en het "WVG-Journaal" (jan. 2004).}