Drempel
Buitengewone uitgaven zijn alleen aftrekbaar voor de inkomstenbelasting voorzover ze een bepaald percentage van uw inkomen te boven gaan, de zogenoemde 'drempel'. Men gaat daarbij uit van het zogenoemde 'drempelinkomen'. Dat is het totale inkomen in alle drie boxen samen (waarbij eventueel al rekening gehouden is met de bijtelling voor een eigenwoning forfait en de aftrek van hypotheekrente), maar nog voor de andere zogenoemde persoonlijke aftrekposten. Blijven uw buitengewone uitgaven onder de drempel, dan kunt u dus niets aftrekken. Heeft u inderdaad hogere buitengewone uitgaven, dan kunt u alleen dat deel van de uitgaven aftrekken, dat boven de drempel uitkomt. Voor het berekenen van de drempel moeten fiscale partners hun inkomens en hun buitengewone uitgaven bij elkaar optellen. Echtgenoten en geregistreerd partners zijn altijd zogenoemd fiscale partners. Samenwonenden kunnen kiezen voor het fiscaal partnerschap en dus gezamenlijk aangifte doen, maar het hoeft niet.
Algemene voorwaarden
Algemene voorwaarde voor de aftrek van buitengewone uitgaven is, dat ze door geen enkele andere instantie vergoed kunnen worden. Betaalt de zorgverzekeraar of de gemeente (WMO) de rekening, dan kunt u de kosten niet ook nog eens voor de belasting aftrekken. Is de vergoeding niet volledig, of moet u eigen bijdragen betalen, dan kunt u die wel aftrekken. Meestal moet u de uitgaven kunnen aantonen met bonnen, rekeningen, bankafschriften en dergelijke. U moet de kosten in het betreffende kalenderjaar betaald hebben. De datum van betaling is dus belangrijker dan de datum van de rekening.
Buitengewone uitgaven
Er geldt sinds 2004 een gewijzigde regeling voor de aftrek van buitengewone uitgaven. De "niet-specifieke buitengewone uitgaven" gelden voor iedereen. De "specifieke buitengewone uitgaven" zijn van belang voor mensen met een handicap. Hieronder vallen oa. woningaanpassingskosten op medisch voorschrift.
U mag deze kosten vermenigvuldigen met een factor, mits uw (gezamenlijk) drempelinkomen niet boven een bepaald bedrag uitkomt (in 2006 € 29.543,-; neem voor de nu geldende bedragen/percentages contact op met de Belastingtelefoon 0800-0543 of bezoek hun website www.belastingdienst.nl). U mag deze vermenigvuldigingsfactor gebruiken om de drempel voor de aftrek te halen. U moet vervolgens wel op eigen kracht de drempel voor uw totaalaftrek van buitengewone uitgaven (dus: "wel-" en "niet" specifiek samen) halen.
Tegemoetkomingsregeling
Nieuw vanaf het belastingjaar 2003 is de zogenoemde Tegemoetkomingsregeling. Die regeling houdt in dat u ook belastinggeld kunt terugkrijgen als uw inkomen zo laag is dat u nauwelijks of zelfs helemaal geen belasting betaalt. Voorheen kon de verschuldigde belasting nooit 'onder nul' dalen. Had u meer aftrek van buitengewone uitgaven dan uw verschuldigde belasting, dan kon u die aftrek dus niet 'verzilveren'. Tegenwoordig kan dat wel. U krijgt dan geld terug van de Belastingdienst, ook al hebt u nooit belasting betaald of is er maar heel weinig belasting voor u afgedragen door uw werkgever of de uitkeringsinstantie.
In de praktijk komt de Tegemoetkomingsregeling vooral ten goede aan jongeren van 18 en 19 jaar met een Wajong uitkering, aan ouderen en aan werknemers met een inkomen tot net iets boven het minimumloon. Gehandicapten, chronisch zieken en arbeidsongeschikten onder de 65 jaar en zonder betaald werk komen er in de praktijk maar zelden voor in aanmerking. Bij de aftrek van zeer hoge kosten, zoals voor woningaanpassingen, kan dit evenwel toch voorkomen.
Woningaanpassingen
Uitgaven voor het aanpassen van een woning kunt u als aftrekbare buitengewone lasten meetellen. Dit geldt ook voor een woonwagen of woonboot. Het maakt niet uit of het een koop- of huurwoning betreft. Ook de door u gemaakte kosten voor bouwaanvraag, tekeningen, berekeningen ed. vallen hieronder, mits deze noodzakelijk zijn. Het gaat hier om het deel van de uitgaven waarvoor u niet op andere wijze vergoeding krijgt. Bv. via WMO of een fonds. Voorwaarde is dat de aanpassingen zijn aangebracht op medisch voorschrift (bv. via uw revalidatiearts), vanwege een beperking van een lichaamsfunctie. (let op: deze uitleg is voor u gunstiger dan de "ergonomische beperkingen" waarover de WMO spreekt) De uitgaven zijn geheel aftrekbaar, als de woning door de aanpassingen niet in waarde is gestegen. Datzelfde geldt indien er wel een waardestijging is, maar deze geringer blijft dan 10% van de voor uw rekening blijvende aanpaskosten. Is de waardestijging hoger, dan dient u het meerdere boven de 10% waardestijging in mindering te brengen op de af te trekken kosten. De Belastingdienst kan vragen om de waardestijging aan te tonen, bv. dmv. een taxatie of de WOZ-waarde. Soms is een (eigen) schatting voldoende.
Voorbeeld
U heeft in verband met een spierziekte op medisch voorschrift een slaapkamer en doucheruimte laten aanbouwen aan uw woning. De kosten bedroegen €40.000,-. Op basis van de WMO ontving u hiervoor een subsidie bedrag van €15.000,-. Door de aanbouw is de waarde van de woning met €10.000,- gestegen. Deze waardestijging is meer dan 10% van de kosten die voor uw rekening blijven zodat u deze dient mee te wegen in uw aangifte. Het bedrag dat u mag meetellen bij uw buitengewone lasten berekent u als volgt:
| Waardestijging | € | 10.000,- |
| 10% van de kosten die voor eigen rekening | € | 2.500,- |
| bleven | ||
| ------------- | ||
| Fiscale waardestijging in mindering op..... | € | 7.500,- |
| ...de kosten die voor eigen rekening | € | 25.000,- |
| bleven | ||
| ------------- | ||
| Bedrag dat u meetelt bij uw buitengewone | € | 17.500,- |
| uitgaven |
Andere aanpassingen.
Andere aanpassingen zijn onder voorwaarden aftrekbaar. Het dient dan te gaan om aanpassingen, die hoofdzakelijk door zieke of invalide personen worden gebruikt. Deze moeten speciaal in verband met de handicap of ziekte zijn aangebracht. Ook auto aanpassingen vallen hieronder. Niet aftrekbaar zijn:
- Extra huur voor de woning.
- Extra energie of verwarming voor de woning.
- Snellere slijtage aan meubilair en stoffering, bv. door rolstoel.
- Aangepaste vloerbedekking.
- Verhuizen naar een verzorgingstehuis.
- De inrichting van nieuwe woonruimte.
WOZ-waarde.
Als een huis wordt aangepast, kan de verkoopwaarde zowel stijgen als dalen. In geval van een waardedaling dient deze mee te wegen in de vaststelling van de WOZ-waarde, zo heeft het gerechtshof in Leeuwarden beslist. Volgens deze rechter heeft de installatie van een (trap)-lift, de verbreding van deuren en het weghalen van drempels een waardeverlagend effect. Dit effect kan soms groter zijn, dan het bedrag dat voor de verbouwing werd uitgegeven. Naar het oordeel van de rechter hebben niet alle aanpassingen een negatieve invloed op de waarde van het huis. Het verplaatsen van een slaapkamer of badkamer naar de begane grond hoeft niet waardedrukkend te zijn.
In het geval dat de gemeente een "antispeculatiebeding" in haar subsidietoekenning aan u opneemt, kan de waardestijging nihil zijn. Mocht er toch een waardevermeerdering zijn wanneer u de woning voortijdig zou verlaten, dan zal de gemeente dit bedrag immers terugeisen op grond van het antispeculatiebeding in haar Verordening. Bij de eventuele verkoop van uw woning behaalt u op dat moment dus geen winst als gevolg van de opgetreden waardestijging.
Huisaanpassingen worden vrijwel nooit meegenomen in de vaststelling van de WOZ-waarde, omdat deze aanpassingen van buitenaf meestal niet zichtbaar zijn. Ook heeft de taxateur doorgaans onvoldoende ervaring met de (positieve of negatieve) waardebepaling van aanpassingen. Eigenaren van een aangepast huis maken dus goede kans op een lagere vaststelling van de WOZ-waarde, wanneer zij bezwaar maken tegen de hoogte van het bedrag. Een bezwaarschrift moet binnen zes weken na ontvangst van de WOZ-beschikking worden ingediend. Op de beschikking staat aan wie het bezwaarschrift gestuurd moet worden.
