Het is verstandig om samen met de gebruiker en de ergotherapeut op het revalidatiecentrum allerlei mogelijkheden uit te proberen. Zo is vast te stellen wat in uw geval handige en werkbare oplossingen zijn.
Veel revalidatiecentra gebruiken de "woningknipkaart". Uit een mapje met getekende bovenaanzichten van hulpmiddelen op schaal 1:20 (één cm op tekening is 20cm in het echt) knipt u de gewenste items. Hiermee kunt u op een plattegrond van de badkamer naar believen schuiven.

• Elektrische hooglaag verstelbaarheid van bad, stretcher of wastafel is alleen nodig bij intensief gebruik door zowel rolstoelers als lopers, of bij groot lengteverschil van hulpverleners. Let op de benodigde elektra- en/of wateraansluitingen.
  
• Handmatige hoogteverstelbaarheid (met een zwengel oid.) is doorgaans te zwaar voor de zorgvrager. Meestal niet zo handig dus. Eventueel wel geschikt voor verzorgers.
  
• Nastelbaarheid gaat met behulp van gereedschap, dit is een geschikte oplossing bij bv. opgroeiende kinderen.

De te stellen eisen zijn afhankelijk van de individuele gebruiker, diens mate van verzorging, en de financiële of bouwkundige mogelijkheden.
Let in elk geval op het volgende:

• vloer slip- en slijtvast; geen hoogteverschillen, afschot naar doucheputje.
• minimum oppervlakte is optelsom van de volgende richtmaten:
  • toilet, zittend douchen of wastafel: elk 2 m2.
  • liggend verzorgen of douchestretcher: elk 3 m2.
  • gebruik verrijdbare tillift: 2 m2.
• extra kastruimte voor disposibles (luiers, sondes, ed.)
• zonodig intercom (en leidingen) naar woonkamer, huisdeur(en).

Verschonen.

Zowel kleden als verschonen kan op een aankleedtafel of het bed. Een aankleedtafel is te combineren met een douchestretcher. Deze kan eventueel in de slaapkamer staan. Moet in dat geval eenvoudig badkamer in te rijden zijn. Denk er wel om dat het hulpmiddel na het douchen nat is en nog terug naar de slaapkamer moet!

Eenvoudige tafels hebben vier stalen poten en een gespannen canvas werkvlak. Duurdere tafels of werkbladen hebben opbergruimte voor kleding, zijn in hoogte verstelbaar of opklapbaar tegen de wand. Ze kunnen in kleur en model aan de gewenste smaak worden aangepast. Een opstelplaats vraagt doorgaans 700x1600mm tot 900x2200mm.
Bij een hooglaag systeem is er bv. een lage stand waar gebruiker gemakkelijk opklimt, en een hoge werkstand. Let bij alle typen op onderrijdbaarheid voor eventuele tillift.

Toiletgang.

In verband met de benodigde manoeuvreerruimte rond het toilet wordt dit veelal gecombineerd met de badruimte. Specifieke aandachtspunten voor het toilet zijn:

• Toiletpot kan worden voorzien van opklapbare steunen, zonodig ver- of nastelbaar. Voorzien van toiletrol houder (onder handbereik), evt. buiksteun tegen voorovervallen. Bij zware personen evt. extra vloersteun mogelijk.

• Toiletpot verhogers zorgen voor gemakkelijker opstaan. Er bestaan hogere potten, ver-/nastelbare potten of losse potverhogers. Ook bestaan er "sta op toiletten", waarbij de zitting elektrisch omhoog komt ter vergemakkelijking van het gaan zitten of staan.

  

• Toiletpot kan (achteraf) voorzien worden van spoel/föhninrichting, let in dat geval vooraf op (evt. loze) aansluitingen voor water/elektra.

• Verrijdbare wc-stoel is al dan niet voorzien van een po (dan is en een spoeltoilet nodig voor het legen). Extra zit- of hoofdondersteuning, leuningen, en uitvalbeveiliging zijn mogelijk.

  

• Toiletstoel boven overrijdbare pot. Deze op standaardhoogte; afstand voorzijde pot tot (obstakels op) achterwand minimaal 700mm. Hoge stortbak of inbouwreservoir zijn mogelijkheden.

• Het spoelsysteem moet bedienbaar zijn voor de gebruiker of de hulpverlener (trekkoord, drukknop, elektrisch oog).

Wassen.

Wastafels zijn er in soorten en maten. Verstelbaar (hoogte kan eenvoudig met hand- of elektrische bediening worden aangepast; bij dagelijks gebruik) of nastelbaar (hoogte kan met gereedschap incidenteel worden aangepast; bv. bij groei kind).

• Bij rolstoel onderrijdbare wastafels is diepte van plm. 500-550mm nodig. Eventueel ook een borstuitsparing. Let op de plaatsing heetwaterleiding en syphon tov. knieën en voetplank rolstoel.

• Een stopcontact (evt. zwakstroom) is handig voor scheren en/of elektrische tandenborstel.

• In plaats van een dure verstelbare voorziening zijn ook twee wastafels op verschillende hoogten mogelijk.

• 

  Een spiegel die bruikbaar is vanuit de rolstoel moet kantelbaar zijn. Of met de onderzijde laag aangebracht.

• Let ook op een aflegvlak achter de kranen (of planchet erboven), bereikbaar vanuit rolstoel.

• Gemakkelijk bedienbare koud- en warmwater mengkranen toepassen. De kraan moet één lange greep hebben.
• Thermostatische kranen of kranen met temperatuurbegrenzer voorkomen verbrandingen als de verzorger even niet oplet.

• Een "kappersdouche" aan de kraan werkt zodra hij wordt omvat en schakelt zich zelf uit na loslaten. Dit bespaart handelingen en maakt snel afspoelen mogelijk.

Douchen.

Het douchen kan, al naar gelang de zorgvraag, op verschillende manieren plaatsvinden:

• Vast of opklapbaar douchezitje, evt. voorzien van arm/rug/hoofdsteun; buiksteun tegen voorovervallen.

  

• Zittend met een verrijdbare douchestoel, al dan niet met extra zit/hoofdondersteuning, leuningen, en uitvalbeveiliging. Afmetingen plm. 700x1200mm, draaicirkel 1500mm. Voordeel is dat het gehele lichaam onder de straal zit (comfortabel), en dat de stoel zonder extra tilhandeling ook bij de wastafel gereden kan worden. Nadeel is de slechtere bereikbaarheid van het onderlichaam bij het wassen.

  

  Vloer op afschot naar het putje, zonder waterkeringen of drempels die zeer storend zijn bij gebruik van verrijdbare hulpmiddelen. Een spatscherm (evt. laag, zodat helper er overheen kan reiken) houdt het water in de douchehoek.

• Liggend op een stretcher (evt. te combineren met aankleedtafel); Minder comfortabel als zittend douchen, tegen afkoeling 2 douchekoppen en straallamp bv. 2 kv.
  Een stretcher is een stalen, aluminium of kunststof frame, bespannen met canvas of kunststof netwerk. Opstelplaats nodig van 700x1600 tot 900x2200. Soms is hoofd/voeteneind verstelbaar. Eenvoudige stretchers hebben vier poten, doorgaans onderling gekoppeld ivm. stabiliteit. Handige mensen kunnen zelf iets op maat maken. Onder het waterdoorlatende oppervlak kan zich een opvangbak met afvoerslang bevinden. Hiervoor is een aparte rioolafvoer nodig. Dat beperkt gedeeltelijk het waterballet tijdens gebruik. Er zijn ook verrijdbare en opklapbare stretchers, wat extra flexibiliteit in de verzorging geeft. Soms met hooglaag systeem; een lage stand waar gebruiker gemakkelijk opklimt, en een hoge werkstand.

  

  Bij een badstretcher kunnen soms de zijkanten omhoog geklapt worden, zodat een 10 á 20 cm hoge bak ontstaat waarin gebadderd kan worden. Dit kan een redelijke vervanging zijn voor een echt bad (dat zelden verstrekt wordt). Let bij alle typen op onderrijdbaarheid voor eventuele tillift. Of, in combinatie met een bad, op overrijdbaarheid daarvan.

Baden.

Voor sommige zorgvragers kan een bad een positieve uitwerking hebben. Bv. als therapie bij bepaalde spierziekten. De nadelen zijn extra transfers en zwaardere verzorging (werkhoogte in het bad is doorgaans te laag). Zowel het bad zelf als de extra benodigde m2’s of evt. noodzakelijke badliftjes zijn meestal niet subsidiabel. Indien u de ruimte en de middelen heeft, is een bad te overwegen. Let dan wel op het volgende:

• De afmetingen van de meeste baden zijn plm. 750x1750mm tot 900x1900mm. Voor een tillift dient onder het bad een ruimte van 1000-1200mm breed en 200-300mm hoog vrij te zijn, over de volle diepte.

  

• In/uit bad gaan is mbv. een tillift (hangend in slings of beugel) mogelijk. Er zijn bad zitkuipjes aan een lift en opblaasbare badzitjes die u helpen om over de badrand te kunnen komen.

• Een erg sjieke oplossing zijn de (meestal vrijstaande) baden met waterdicht deurtje, waar u zo instapt. Deze zijn echter zeer kostbaar.

  

• Soms is een plek voor een bad onder de (wel subsidiabele) stretcher mogelijk, dan zijn geen extra m2's nodig. Let in dat geval op de extra noodzakelijke handelingen (stretcher afruimen, opklappen, evt. wegrijden) om het bad te bereiken. Bij incidenteel gebruik hoeft dit geen bezwaar te zijn.