Dit is de belangrijkste ruimte in huis, waar zich het grootste deel van het dagelijks leven afspeelt. Deze belangrijke ruimte dient dan ook voor rolstoelgebruikers goed toegankelijk en bruikbaar te zijn. Naast ruimte voor een zit- en eethoek moet rekening gehouden worden met de benodigde extra verkeersruimte. Het Bouwbesluit gaat uit van een minimale oppervlakte voor een standaard woonkamer (zonder rolstoelgebruik) van 24 m2. De meeste gemeentelijke verordeningen vinden een rolstoelwoonkamer van 26-30 m2 voldoende. In geval van een open keuken wordt deze oppervlakte soms (gedeeltelijk) meegeteld. Dat is, zeker om te kunnen manoeuvreren met grote rolstoel(en), nogal weinig. Heeft u de mogelijkheid groter te gaan, dan is dat aan te raden.
Soms zijn er ruimteverslindende extra voorzieningen in de woonkamer noodzakelijk. Zoals een volwassenenbed om te rusten of een bedbox voor kinderen. Deze hebben uitklapbare hekken die ruimte vragen en er moet vaak een tillift kunnen worden gebruikt. Ook komt het voor dat meerdere rolstoelgebruikers aanwezig zijn, wat extra ruimte vraagt. Aandachtspunten zijn:
- Manoeuvreerruimte rolstoel rond meubilair.
- Plaatsruimte voor rolstoel bij zithoek, televisie en eethoek.
- Extra zicht op bedbox (indien niet op slaapkamer).
- Intercom (of loze leidingen) naar slaapkamer, badkamer, entreedeur(en).
- Indien bedbox aanwezig is, is 2-4 m2 extra ruimte verdedigbaar.
- Bij meerdere rolstoelgebruikers is 3-4 m2 per gebruiker extra verdedigbaar.
De keuken.
Wanneer de hoofdgebruiker van de keuken een handicap heeft, zijn aanpassingen binnen de WMO mogelijk. Deze betreffen met name het onderrijdbaar maken van de gebieden: werkblad, koken en spoelen. Ook moeten veel gebruikte kasten bereikbaar zijn. Let op: net als bij andere voorzieningen die de gemeente verstrekt, is er sprake van de "goedkoopst adequate" voorziening, waarbij inbouwapparaten ed. doorgaans als "algemeen gebruikelijk" (lees: "niet subsidiabel") worden beschouwd.
Let op dat de gemeente het recht heeft, u te vragen het huishouden anders te organiseren. Als anderen dan de zorgvrager het keukenwerk (kunnen) overnemen, zal men minder tot subsidiëring bereid zijn. Onder gemeenten is er discussie, of zij mogen verwijzen naar "algemene voorzieningen" zoals maaltijddiensten, in plaats van een keukenaanpassing te verstrekken. Volgens de verordening mag dit in ieder geval in kortdurende situaties. Maaltijden klaarmaken is echter ook een sociale bezigheid, en kan worden gezien als "elementaire woonfunctie", waardoor deze in elk geval onder de gemeentelijke compensatieplicht zou moeten vallen.
Het is mogelijk om de bladhoogte aan de rol/trippelstoel aan te passen (verlagen tot plm. 700-800mm). Indien ook staande personen de keuken gebruiken is de normale hoogte van 900-950mm wenselijk. Deze maat is ook geschikt voor mensen op een werkkruk of in een in hoogte verstelbare (elektrische) rolstoel of trippelstoel. Echte elektrisch verstelbare hooglaag keukens zijn zeer duur en worden mondjesmaat verstrekt. Alleen wanneer er meerdere hoofdgebruikers zijn die verschillende werkhoogten nodig hebben. Let op dat meer techniek in huis ook meer kans op storingen betekent.
Vanuit de rol- of trippelstoel zijn uittrek laden beter bruikbaar dan onderkastjes met deurtjes. Bovenkastjes kunnen geheel of gedeeltelijk omlaag zakken om de bereikbaarheid te verbeteren.
Besteed vooral aandacht aan een logische opstelling van de verschillende kasten en werkvlakken voor de gebruiker. Probeer dit desnoods vooraf intensief uit op het revalidatiecentrum of bij een leverancier.
